Weetjes rond handicap

Weetjes rond Handicap (misvattingen over handicap)

In dit dossier vind je korte antwoorden op allerlei vragen/(vooronder-)stellingen, waar werkgevers, werknemers en consulenten mee te maken krijgen. Heerlijk om eens door te lezen en tegelijkertijd ogen te openen. Kent u alle antwoorden op volgende stellingen: ‘mensen met een hoorapparaat horen alles beter’, ‘de integratietegemoetkoming valt weg bij het uitoefenen van betaalde arbeid’ of ‘Iemand met een hersenletsel heeft altijd een verstandelijke handicap’

INHOUD

1 Wist je dat?   

11 Hoe zit het nu met die IQ’s en verstandelijke handicaps?
12 Autisme en AutismeSpectrumStoornis (ASS): synoniemen?
13 Met een hoorapparaat hoor je alles beter.
14 Hoeveel mensen met een handicap zijn er in België?
15 Hoe is het gesteld met de werkzaamheidsgraad van personen met een handicap?
16 De tewerkstellingsmaatregelen voor mensen met een handicap zijn niet gekend.
17 De ‘beschutte werkplaatsen’ is een kleine sector, waarin maar een beperkt aantal             mensen tewerkgesteld zijn.
18 Personen met een handicap die een tegemoetkoming ontvangen mogen/kunnen niet werken.   

2 Misvattingen uit de wereld geholpen   


21 Iemand met een hersenletsel heeft meestal (altijd) een verstandelijke handicap.
22 Iemand die een rolstoel gebruikt kan niet stappen.
23 BuSO (buitengewoon secundair onderwijs) is onderwijs op een lager niveau.
24 Iemand met een dwarslaesie (dwarse onderbreking van het ruggenmerg door bijvoorbeeld een ongeluk) is volledig verlamd.
25 Bij een verlamming hangen je ledematen slap.
26 Een persoon met spasticiteit heeft meestal een verstandelijke handicap.
27 Personen met een handicap hebben een gezondheidsprobleem.
28 In een bedrijf zijn gehandicapten minder geschikt omwille van de veiligheid.
29 Mensen met een handicap tewerkstellen kost handenvol geld aan aanpassingen.
210  Mensen die op mutualiteit staan (invaliditeit) zijn volledig werkongeschikt.
211 Mensen met psychische problemen zijn labiel. Het is zeker niet evident om hen tewerk te stellen.
212 Werknemers met een verstandelijke handicap – zo zijn er maar weinigen.                                   
213 Mensen met een handicap hebben altijd speciale noden.                                                              214 Mensen met een handicap hebben altijd hulp nodig en zijn altijd afhankelijk.

1 Wist je dat?   

11 Hoe zit het nu met die IQ’s en verstandelijke handicaps?   

•    zwakbegaafd:    IQ van 70/75 tot 85/90;
•    lichte verstandelijke handicap:    IQ van 50/55 tot 70;
•    matige verstandelijke handicap:    IQ van 35/40 tot 50/55;
•    ernstige verstandelijke handicap:    IQ van 20/25 tot 35/40;
•    diepe verstandelijke handicap:    IQ lager dan 20/25.
Wist je dat sommige nieuwe tests resulteren in een beduidend lagere score dan oudere tests. IQ-testen zeggen dus zeker niet alles en zorg ervoor dat je nooit de spreekwoordelijke appelen met citroenen gaat vergelijken of bvb een WAIS III met een WISC III (de A in WAIS staat voor adult, de C in WISC voor Children).
Een verstandelijke handicap is altijd aangeboren of verworven voor de leeftijd van 18 jaar. Als je dus door bijvoorbeeld een niet aangeboren hersenletsel (na een verkeersongeluk) beperkt bent in je intellectueel vermogen en na testing een IQ haalt van 60, dan functioneer je op het niveau van iemand met een licht verstandelijke handicap, maar dan heb je geen licht verstandelijke handicap.

12 Autisme en AutismeSpectrumStoornis (ASS): synoniemen?  

Als de stoornis echt overduidelijk aanwezig is, spreekt met van “autisme”. Dit zijn de mensen die zo in hun eigen wereld leven, dat communicatie niet of nauwelijks mogelijk is.
Mensen met “autismespectrum” daarentegen, hebben deze stoornis minder duidelijk. Soms heeft hun omgeving niet eens in de gaten dat hij/zij autistisch is. Het is met andere woorden “licht” autisme. Vandaar de naam “autismespectrum”: de persoon is niet 100 % autistisch, maar vertoont wel kenmerken uit het “autistisch spectrum”.
Vergeet ook niet dat heel wat mensen kenmerken vertonen die ook mensen met ASS vertonen. Het is niet omdat je een vorm van dwangmatig gedrag vertoond, dat je autisme hebt.

13 Met een hoorapparaat hoor je alles beter.   

Hoortoestellen kunnen hoorproblemen niet oplossen, wel aanzienlijk verminderen. Je hoort allerlei tonen, van heel hoog tot laag. Sommige slechthorenden horen een bepaalde frequentie juist minder of helemaal niet. Slechthorend zijn, kan dus ook betekenen dat je voor bepaalde lage tonen doof bent en andere toonhoogten in meer of mindere mate wel hoort. Bij de frequenties waarvoor je doof bent helpt versterking niet. Doof blijft doof.
Wist je dat veel hoorapparaten een knopje (de T-stand) hebben waardoor je ze kan instellen zodat ze signalen opvangen van een ‘zender’ of ‘ringleiding’. Op die manier kunnen mensen met een hoorapparaat gemakkelijker vergaderingen of presentaties volgen.

4 Hoeveel mensen met een handicap zijn er in België?   

De grootste enquête in ons land waarin gepeild werd naar handicap is de SEE2001, waarbij niet minder dan 3 475 000 mensen tussen de 16 en 64 bevraagd werden. Het onderzoek laat ons zien dat in de bevolking op arbeidsleeftijd 16% van deelnemers verklaart last te hebben van één of meerdere langdurige ziekten, langdurige aandoeningen of handicaps; 12,3% verklaart daardoor voortdurend of “af en toe” belemmerd te worden in hun dagelijkse bezigheden.
Op grond van de intensiteit van de belemmering (voortdurend/af en toe) kan een opdeling worden gemaakt in mensen met zware functiebeperkingen (4,5% of ongeveer 175 000 personen) en mensen met lichte functiebeperkingen (7,8% of ongeveer 300 000 personen). Wie verklaarde “niet of zelden” belemmerd te zijn of de vraag naar de ernst van de belemmering niet beantwoordde (samen 3,7%), wordt in de analyse niet tot de groep mensen met functiebeperkingen gerekend.
In absolute cijfers komt de 12,3% overeen met ongeveer 475 000 mensen met functiebeperkingen (Vlaams Gewest – 15-64 jaar).

15 Hoe is het gesteld met de werkzaamheidsgraad van personen met een handicap?   

De werkzaamheidsgraad van mensen met functiebeperkingen (ongeacht de intensiteit daarvan) ligt bijna 30% lager dan die van mensen zonder functiebeperkingen. Voor lichte beperkingen is dit verschil “maar” 20%, terwijl het voor zware beperkingen oploopt tot 44%. In die laatste groep is maar één persoon op vier aan het werk. Tegenover de lage werkzaamheidsgraad van mensen met functiebeperkingen staat een hoge graad van inactiviteit. Van de gehele groep met functiebeperkingen is de helft niet actief; van de mensen met zware beperkingen zelfs twee derde.

16 De tewerkstellingsmaatregelen voor mensen met een handicap zijn niet gekend.   

Begin 2008 waren er ongeveer 5 000 personen voor wie de werkgever een VIP of een CAO-26 subsidie ontving.

17 De ‘beschutte werkplaatsen’ is een kleine sector, waarin maar een beperkt aantal               mensen tewerkgesteld zijn. 

Eind 2007 werkten ongeveer 15 000 personen in een beschutte werkplaats. Ter vergelijking werkten in sociale werkplaatsen en invoegbedrijven op 1 januari 2008 respectievelijk 727 en 256 mensen met een handicap.

18 Personen met een handicap die een tegemoetkoming ontvangen mogen/kunnen niet werken.   

Niets is minder waar, er bestaan verschillende combinatiemogelijkheden. Voor een tewerkstelling van drie maanden of minder zal het recht op de tegemoetkoming niet herzien worden. De persoon met een handicap kan dus zijn volledig beroepsinkomen cumuleren met zijn tegemoetkoming. De periode van drie maanden wordt bekeken per kalenderjaar, ze kan dus opgesplitst worden in verschillende korte periodes.
Indien de tewerkstelling langer dan drie maanden duurt, zal het recht op de tegemoetkoming herzien worden op 31 december van het jaar, voor zover het belastbaar inkomen met minstens 20 % gestegen of gedaald is ten opzichte van het inkomen van het voorafgaande kalenderjaar. Herzien wil niet automatisch zeggen dat betrokkene al zijn rechten kwijt is.

2 Misvattingen uit de wereld geholpen 

21 Iemand met een hersenletsel heeft meestal (altijd) een verstandelijke handicap.

Je hersens staan in voor verschillende functies. Een hersenletsel kan dan ook bijvoorbeeld enkel en alleen een invloed hebben op je motoriek (beweging), zicht, gehoor … Het is dus zeker niet zo dat alle mensen met een hersenletsel een verstandelijke beperking hebben.

22 Iemand die een rolstoel gebruikt kan niet stappen.

Heel veel gebruikers van een rolstoel kunnen nog kleine afstanden zonder hun rolstoel overbruggen. Het is dus zeker niet ongewoon dat een rolstoelgebruiker even uit zijn rolstoel stapt. Voor deze rolstoelgebruikers moet je dan ook als werkgever heel wat minder aanpassingen voorzien (bijvoorbeeld geen aangepast toilet nodig …)

23 BuSO (buitengewoon secundair onderwijs) is onderwijs op een lager niveau.

Er zijn jongeren uit het BuSO die nadien naar universiteit of hogeschool gaan. Je hebt immers verschillende opleidingsvormen binnen het BuSO. Eén ervan bereidt jongeren voor op hoger onderwijs. Deze opleidingsvorm is er specifiek voor normaal begaafde jongeren met een fysieke handicap.

24 Iemand met een dwarslaesie (dwarse onderbreking van het ruggenmerg door bijvoorbeeld een ongeluk) is volledig verlamd.

Enkel de functies onder de onderbreking vallen uit. Heb je dus een onderbreking van het ruggenmerg hoog, bijvoorbeeld in de nek (in gewone mensentaal: nek gebroken), dan zal je volledig verlamd zijn. Een lage onderbreking zorgt er dan weer voor dat bijvoorbeeld enkel de benen verlamd zijn.

2.5 Bij een verlamming hangen je ledematen slap.

Niet altijd. Men spreekt echter ook van een spastische verlamming. Dan hebben één of meerdere lidmaten een verhoogde spierspanning.

26 Een persoon met spasticiteit heeft meestal een verstandelijke handicap.

Door hun verhoogde spierspanning maken deze mensen ongecontroleerde bewegingen en hebben sommigen onder hen ook heel wat problemen om duidelijk te spreken. Vooral dit laatste zorgt er dikwijls voor dat mensen hun intellectuele mogelijkheden onderschatten. Mensen met spasticiteit beschikken over hun volledige verstandelijke vermogens!

27 Personen met een handicap hebben een gezondheidsprobleem.

Personen met een handicap hebben een beperking op bijvoorbeeld fysiek, psychisch of verstandelijk vlak. Buiten deze beperking zijn ze even gezond als om het even welk individu. Handicap is geen synoniem voor ‘slechte gezondheid’ of ‘ziek zijn’. Er zijn natuurlijk ook heel wat handicaps die ervoor zorgen dat mensen extra noden en verzorging nodig hebben. Een veralgemening is echter uit den boze. Dit is dus niet te verwarren met personen die langdurige gezondheidsprobleem hebben, dan spreekt men van chronische ziek zijn.

28 In een bedrijf zijn gehandicapten minder geschikt omwille van de veiligheid.

Stel bijvoorbeeld dat er brand uitbreekt. Dan valt de lift uit. Hoe gaat een rolstoelgebruiker dan nog beneden geraken?
Je kunt goede praktijkvoorbeelden geven:
•    in het gebouw waarin de administratie van de provincie Antwerpen gevestigd is, is iemand aangewezen die in geval van brand een bepaalde lift mechanisch in plaats van elektrisch doet werken;
•    dove en slechthorende mensen kunnen door een lichtsignaal gealarmeerd worden;
•    in bepaalde bedrijven bestaat een peter/meterschap waarbij een ervaren personeelslid een collega met een handicap helpt in geval van nood.
•    extra veiligheidsmaatregelen zijn voor iedereen voordelig. Bijvoorbeeld mensen die tijdelijk minder mobiel zijn; als de directeur-generaal door een ski-ongeval zes weken met krukken moet lopen, komt hij toch ook werken? Bovendien kunnen ze in sommige gevallen het functioneren van het bedrijf verhogen, bijvoorbeeld voor de veiligheid van een blinde moeten voorwerpen een vaste plek hebben en niet overal rondslingeren. Dit vergemakkelijkt uiteindelijk ook het werk van de collega’s.

29 Mensen met een handicap tewerkstellen kost handenvol geld aan aanpassingen.

De overheid (VDAB) komt tussen in de meerkost verbonden aan het realiseren van aanpassingen voor mensen met een handicap. Bovendien worden heel wat aanpassingen toegekend aan de persoon met een handicap zelf (niet aan het bedrijf). Het is dus best mogelijk dat een kandidaat-werknemer reeds beschikt over de aanpassingen nodig bij een tewerkstelling. Voorbeelden van aanpassingen die toegewezen worden aan personen met een handicap zelf zijn bijvoorbeeld software, aangepast meubilair, vergrotingssystemen (voor slechtzienden) …
In veel gevallen zijn aanpassingen aan de arbeidspost of ander gereedschap niet eens nodig.

210 Mensen die op mutualiteit staan (invaliditeit) zijn volledig werkongeschikt.

Als mensen terug klaar zijn voor de arbeidsmarkt, blijven ze soms op mutualiteit staan, doch verkrijgen van de adviserende geneesheer de toestemming om terug werk te gaan zoeken. Technisch gesproken zijn deze mensen volledig werkbekwaam.
Anderen krijgen de toestemming om het werk deels te hervatten in een systeem van progressieve tewerkstelling. Medisch gezien zijn ze bekwaam om deeltijds te werken.

211 Mensen met psychische problemen zijn labiel. Het is zeker niet evident om hen tewerk te stellen.

Psychische problemen is een verzamelnaam voor een heel gamma aan moeilijkheden. Wist je dat 1/3de van de mensen die op ziekenkas staan, langdurig ziek werden ten gevolge van psychische problemen. Heel wat onder hen hebben bijvoorbeeld te kampen met een depressie. Het is niet omdat je een depressie hebt (of hebt gehad) dat je daardoor labiel bent. De term psychische problemen klinkt dikwijls te zwaar.

212 Werknemers met een verstandelijke handicap – zo zijn er maar weinigen.   

Een recent onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau, een wetenschappelijk instituut in Nederland, toont aan dat werknemers met een verstandelijke handicap vaak vlugger tewerkgesteld worden dan iemand die onder behandeling staat voor depressie of een andere psychiatrische aandoening. In Nederland heeft 10 % van de zelfstandig wonende personen met een verstandelijke handicap een normaal betaalde baan.

213 Mensen met een handicap hebben altijd speciale noden.

Dat deze uitspraak onjuist is, kan ondermeer statistisch worden aangetoond. Zo geven de helft van de respondenten uit de NIS enquête naar de arbeidskrachten (2002) aan geen enkele vorm van ondersteuning nodig bij het uitoefenen van een job. Uit hetzelfde onderzoek blijkt dat slechts 3.5 % van de ondervraagden nood hebben aan enige speciale uitrusting.

214  Mensen met een handicap hebben altijd hulp nodig en zijn altijd afhankelijk.


Om het eerste deel van deze uitspraak te weerleggen, verwijzen we naar de argumentatie hierboven. Verder is het zo dat het bijvoorbeeld fysiek gezien niet kunnen uitvoeren van een aantal dingen niet automatisch afhankelijkheid hoeft te impliceren. Denk hierbij aan de volgende vergelijking: doordat mensen niet kunnen vliegen bestaan er vliegtuigmaatschappijen die mensen hun diensten aanbieden. Personen met een handicap hebben nood aan andere diensten, maar de oplossing is dezelfde. Het is pas wanneer die diensten, hulpmiddelen of aanpassingen er niet of onvoldoende zijn, dat de afhankelijkheid van personen met een handicap toeneemt.

logo steunpunt hoge resolutie

6 Reacties to “Weetjes rond handicap”

  1. MARTIN november 18, 2015 bij 10:11 am #

    GRAAG ZOU IK UITNODIGINGEN ONTVANGEN OMTRENT ONDERZOEKEN STATISTIEKEN ZWAKBEGAAFDEN EN DEELNEEMEN . KUN JE MIJ DAARVAN OP DE HOOGTE HOUDEN ? HOEVEEL ZWAKBEGAAFDEN ZIJN ER IN BELGIE DIE WERKEN EN WAT DOEN ZE NORMAAL CIRCUIT OF BESCHUTTE WERKPLAATS AANTAL IN CIJFERS IN 2015 ? HOEVEEL HEBBEN ER 1 INKOMENSVERVANGENDE TEGEMOETKOMING EN HOEVEEL INTEGRATIEUITKERING 2015. HOEVEEL HEBBEN ER 1 VAN DEZE VLAAMS FONDS UITKERINGEN ?

  2. MARTIN augustus 15, 2016 bij 10:15 pm #

    GRAAG ZOU IK MEEDOEN AAN STUDIES KUN JE MIJ DAARVAN OP DE HOOGTE HOUDEN EN MIJN GEVENS OPNEEMEN IN 1 BESTAND EN MIJ 1 WORD-DOCUMENT DOORMAILEN VAN ZODRA ER 1 STUDIE PLAATS VIND KUN JE UW SUGGESTIE LAATEN WEETEN EN BEVESTIGEN ?

  3. MARTINO november 10, 2016 bij 11:13 pm #

    GRAAG ZOU IK WILLEN HOEVEEL ZWAKBEGAAFDEN ER ZIJN IN BELGIE TUSSEN 18 EN 65 JAAR HOEVEEL PERCENT WERKT ERVAN EN HOEVEEL HEEFT 1 INKOMENSVERVANGENDE EN INTEGRATIEUITKERING EN WAT VOOR WERK DOEN ZE WELKE SECTOR NORMAAL CIRCUIT OF BESCHUTTE WERKPLAATS HOEVEEL PERCENT ?

    • JKVGvzw november 14, 2016 bij 7:22 am #

      Beste, ik denk niet dat hier cijfers over zijn. Zeker niet over de doelgroep “zwakbegaafden”. Er is geen centrale databank met deze info. Een aantal mensen zullen een erkenning hebben voor een verstandelijke handicap via het VAPH, anderen dan weer in functie van werk een erkenning als arbeidshandicap bij VDAB. Heel wat mensen die zwakker begaafd zijn en in het gewoon arbeidscircuit werken zullen echter niet gekend zijn.

  4. roger mei 10, 2017 bij 10:37 am #

    Het Grote probleem is de politiek

    Kijk naar landen als voorbeeld Nederland daar worden er banen gecrièerd voor mensen met arbeids handycap Hier in Belgie gebeurd er niets in tegendeel heb zelf gewerkt bij de provincie Vlaams-Brabant Domein Huizingen (tuinier) deed hetzelfde werk als iemand dat A2 heeft maar ik ben na 17maand wel ontslagen & geschorst (rva) zonder rekening te houden met arbeidshandycap terwijl de smeerlappen wel de premie op gestreken hebben
    Als ik mijn ontslag niet had aangevochten was er niets verandert
    Nu is mijn klacht bij Unia geregistreedt (dicriminatie )

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: