mutiple sclerose (MS)

Multiple Sclerose

Algemene informatie rond Multiple Sclerose en de gevolgen van Multiple Sclerose in werksituaties. Waaraan moet je als werkgever denken als je een persoon met MS in dienst neemt of in dienst wil houden?

IN DIT DOSSIER
In dit dossier vindt u algemene informatie rond Multiple Sclerose en de gevolgen van Multiple Sclerose in werksituaties. Waaraan moet je als werkgever denken als je een persoon met MS in dienst neemt of in dienst wil houden? Achtereenvolgens worden volgende elementen aangeraakt: enkele algemeenheden, symptomen en gevolgen in werksituaties,  mogelijke oplossingen en tenslotte tien gouden tips om iemand met MS in dienst te nemen en/of te houden.

INHOUDSTAFEL
IN DIT DOSSIER    2
INHOUDSTAFEL    2
1. ENKELE ALGEMEENHEDEN    3
2. SYMPTOMEN EN GEVOLGEN IN WERKSITUATIES    3
3. MOGELIJKE OPLOSSINGEN    4
3.1 Fase 1: rekening houden met de werknemer – basisaanpassingen    4
3.2 Fase 2: Realiseren van een aantal aanpassingen    5
4. TIEN GOUDEN TIPS VOOR WERKGEVERS    5
BRONNEN    6

1. ENKELE ALGEMEENHEDEN
Multiple sclerose is een ziekte van het centrale zenuwstelsel waarvan de oorzaken nog niet goed gekend zijn. Deze ziekte verhindert de hersenen bepaalde sensoriele functies (zicht, tast) of motorische functies (stappen, spraak) verhindert te controleren. Ze wordt gekarakteriseerd door een beschadiging van  het myelineomhulsel rond de zenuwvezels in de hersenen en het ruggenmerg. Dit omhulsel speelt een rol bij de zenuwbescherming en versnelt de zenuwwerking.
Het is een neurologische aandoening, die invaliditeit kan veroorzaken vanaf de adolescentie. Ongeveer 12000 mensen in België hebben MS. Ze begint zich meestal te manifesteren tussen het twintigste en veertigste levensjaar. De ziekte evolueert via opstoten. De opstoten verschillen wat betreft duur en frequentie van persoon tot persoon. Na deze opstoten kan de persoon gedurende een zekere tijd volledig klachtenvrij zijn.
De symptomen variëren van persoon tot persoon.  Ze hangen af van de plaats waar de sclerose in het zenuwstelsel optreedt. De specifieke opbouw van myeline in de oogzenuw verklaart in welke mate een persoon last heeft van visuele problemen.
2. SYMPTOMEN EN GEVOLGEN IN WERKSITUATIES
Tien tot vijftien jaar na de diagnose is nog altijd 25 % van de mensen met MS nog aan het werk!!!
MS is een progressieve aandoening waarvan de evolutie varieert van persoon tot persoon. De evolutie kan heel traag zijn. MS staat productiviteit niet noodzakelijk in de weg.
Volgende symptomen kunnen optreden:
•    vermoeidheid
•    coördinatieproblemen
•    motorische problemen
•    zichtproblemen
•    zwakheid van één of meerdere ledematen
•    duizeligheid
•    vermindering van de spierkracht
•    pijn

Deze verschillende symptomen kunnen verschijnen in een verschillende graad afhankelijk van de evolutie van de ziekte.  De symptomen kunnen ook verdwijnen op bepaalde ogenblikken en later terugkomen.

Wat belangrijk is om werkgevers te duiden, is dat sommigen nog 5, 10, 15 jaar kunnen werken zonder belangrijke symptomen te vertonen. Naarmate de ziekte verder evolueert kan er beroep gedaan worden op tewerkstellingsbevorderende maatregelen. Indien nodig kan een tegemoetkoming verkregen worden voor een aanpassing van de werkpost en voor het rendementsverlies van de betrokken werknemer.

De gevolgen zullen dus sowieso verschillend zijn volgens de evolutie van deze ziekte en het uitgeoefende beroep. Er bestaan oplossingen om de meeste van de tegengekomen problemen te verhelpen. Daarom is het belangrijk dat men aan iedereen de kans geeft om zo lang mogelijk in het professionele leven te blijven.

Vermeld hierbij zeker aan de werkgever waarmee u contacten heeft dat tien tot vijftien jaar na de diagnose nog altijd 25 % van de mensen met MS aan het werk is! De mensen met MS beschikken over bepaalde jobcapaciteiten en werkervaring en hebben dus waarde op de arbeidsmarkt. Velen blijven werken en behouden hun job, ook lang nadat de MS-diagnose gesteld werd en vaak zelfs tot aan de normale pensioenleeftijd.

Heel veel belemmeringen voor een job kunnen uit de weg worden geruimd, als hindernissen worden overwinnen, als er creatief wordt omgesprongen met capaciteiten van mensen en als er open gecommuniceerd kan worden.

3. MOGELIJKE OPLOSSINGEN
Na verloop van tijd kunnen volgende problemen zich stellen op het werk:
•    het werk is niet meer geschikt omwille van de handicap
•    periodes van grote vermoeidheid kunnen voorkomen
•    de werknemer kan verplaatsingsmoeilijkheden hebben van/naar het werk
•    …
Hieronder maken we een onderscheid tussen twee fases:
•    fase 1: rekening houden met de werknemer
•    fase 2: realiseren van een aantal aanpassingen zodat de productiviteit optimaal blijft.

3.1 Fase 1: rekening houden met de werknemer – basisaanpassingen

•    Open dialoog tussen werkgever en werknemer
Erover praten heeft tot gevolg dat men de problemen in het juiste perspectief ziet en dat er antwoorden kunnen worden gevonden op de vragen die de werkgever zich stelt:
    Wat is deze ziekte?
    Wat is de evolutie?
Hierbij bekijken werkgever en werknemer samen wat de gevolgen van MS zijn op de werkprestaties en welke eenvoudige aanpassingen doorgevoerd kunnen worden.
Het is raadzaam om met de werknemer te overleggen in welke mate het zinvol is om informatie te verspreiden over de ziekte/evolutie naar collega’s toe. Bespreek ook welke collega’s hierbij betrokken worden. Het kan zijn dat collega’s vragen beginnen stellen. In welbepaalde situaties zijn de symptomen niet duidelijk zichtbaar, waardoor de collega’s vaak weinig begrip tonen.
In de eerste plaats is het nodig om het gesprek aan te gaan aangaande de mogelijke aanpassingen. Indien de werknemer dat wil kan er ook aan gedacht worden om basisinformatie te verspreiden aan de dichtste collega’s om de ziekte en mogelijke evoluties uit te leggen.
•    Een uurrooster op maat vaststellen: extra pauzes, deeltijds werken,..

•    Een voorbehouden parkeerplaats

3.2 Fase 2: Realiseren van een aantal aanpassingen
In een verdere fase moeten een aantal aanpassingen gerealiseerd worden om ervoor te zorgen dat de productiviteit van de betrokken werknemer optimaal blijft.

•    Problemen oplossen in verband met verplaatsingsmoeilijkheden: een bureau op het gelijkvloers voorzien of in de buurt van de centrale vergaderzaal of refter, herinrichten lokalen, …
•    Een nieuwe werkoriëntatie overwegen: bureauwerk, werk op vaste werkplek
•    De werkpost aanpassen: leesloep, computer met spraaktechnologie,…
•    Aanpassingen om extra vermoeidheid tegen te gaan: gebruik van een manuele rolstoel op het werk, voorzien van een ruststek
4. TIEN GOUDEN TIPS VOOR WERKGEVERS
Hier volgen tien gouden tips voor werkgevers om iemand met MS in dienst te nemen en wenst te houden.
1.    Open communicatie
2.    Informeer je over de ziekte van je werknemer. Dit kan je doen via je bedrijfarts, maar ook via de MS liga (http://www.ms-sep.be/) of Diagnose MS (http://www.diagnosems.be/BENL/site/index.aspx)
3.    Als iemand MS heeft, betekent dit niet dat hij niet meer kan werken. Er zijn manieren om eventuele beperkingen te compenseren. Veel personen met MS, ook mensen met zware beperkingen, zijn nog jaren na hun diagnose aan het werk.
4.    De bedrijfsarts heeft een essentiële rol bij het in overeenstemming brengen van jobeisen en beperkingen van werknemers met MS.
5.    Het organiseren van de werkbelasting via het stellen van prioriteiten en het aanhouden van een gematigd tempo is aan te bevelen.
6.    De werkomgeving moet zo worden aangepast dat de fysieke belasting tot een minimum beperkt worden en dat de energie van de betrokken werknemer kan bewaard worden voor inhoudelijke werkopdrachten. Soms kunnen heel eenvoudige dingen al helpen, zoals bijvoorbeeld werkmateriaal binnen handbereik houden.
7.    Het evalueren van de werkprestaties is essentieel. Bouw daarom een overlegmoment rond MS in, in het functioneringsgesprek.
8.    De werkgever moet aan de persoon met MS duidelijk maken dat hij zelf moet vragen om hulp wanneer en welke hulp hij nodig heeft.
9.    Via de VDAB  kan de werkgever tussenkomsten krijgen voor aanpassingen op de werkvloer en voor werknemers met verminderd rendement.
10.    Er bestaan ook gespecialiseerde MS-revalidatieteams. Zij kunnen een ergotherapeutische evaluatie van de werkplaats doen.
BRONNEN
•    AWIPH (L’Agence Wallonne pour l’Intégration des Personnes Handicapées), Fiches “déficiences emploi”: fiche 4: La sclérose en plaques, http://www.awiph.be/pdf/publications/defiences_emploi/Fiche04-Scleroseenplaques.pdf
•    Werk en productiviteit, Nationaal Multiple Sclerose Centrum v.z.w., http://www.ms-centrum.be/nl/zorgaspecten/werk.html

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: