MS: in concreto

MS

Met dit document willen we een aanzet geven om de effectieve tewerkstelling van personen met MS te optimaliseren. Vergeet echter niet dat aanpassingen of afspraken steeds geval per geval moeten bekeken worden, rekening houdend met de individuele noden en beperkingen van elke werknemer.

INHOUD

1 Wat is MS?

2 Wat zijn de symptomen van MS?

3 Wat zijn de oorzaken van MS?

4 Hoe wordt MS behandeld?

5 Aanpassingen voor werknemers met MS

6 Bijzondere tewerkstellingsondersteunende maatregelen VDAB: BTOM

1 Wat is MS?

MS of multiple sclerose is een chronische auto-immuunziekte van het centrale zenuwstelsel. Bij MS wordt myeline (een eiwit dat een beschermende laag vormt rond zenuwcellen) in het centraal zenuwstelsel aangetast waardoor de overdracht van signalen moeilijker wordt en uiteindelijk helemaal stopt. Dit resulteert in verschillende neurologische symptomen die zich op verschillende plaatsen in het lichaam kunnen uiten. De ernst en de specifieke symptomen van MS zijn persoonsgebonden.

Wereldwijd treedt MS op met een veel grotere frequentie in hogere breedtegraden (boven de 40ste breedtegraad) weg van de evenaar, dan in de lagere breedtegraden, dichter bij de evenaar. MS komt vaker voor bij blanken (met name die van Noord-Europese afkomst) dan andere rassen. In België hebben zo’n 10 000 mensen MS.

MS krijg je meestal tussen je 20ste en je 40ste, hoewel het ook kan voorkomen bij oudere personen. MS komt tweemaal zo vaak voor bij vrouwen dan bij mannen.

2 Wat zijn de symptomen van MS?

MS wordt vaak gekenmerkt door periodes waarin de ziekte gelijk blijft, gevolgd door opstoten en terugval. Symptomen kunnen mild zijn, zoals gevoelloosheid in de ledematen of ernstiger, zoals verlamming of verlies van het gezichtsvermogen. Mogelijke symptomen zijn vermoeidheid, verlies van coördinatie, spierkrampen en spierzwakte, spasticiteit, gevoelloosheid, onduidelijke spraak, visuele problemen, verlamming.

De eerste symptomen van MS zijn meestal moeite met lopen, vreemde gewaarwordingen zoals gevoelloosheid, tintelingen en pijn. Ook kan het gezichtsvermogen verminderen door een ontsteking van de oogzenuw. Minder vaak voorkomende eerste symptomen zijn: beven, gebrek aan coördinatie; onduidelijke spraak, plotseling opkomen van verlamming, vergelijkbaar met een beroerte en een daling van cognitieve functies.

3 Wat zijn de oorzaken van MS?

Studies tonen aan dat MS is het gevolg is van verschillende factoren.
Waarschijnlijk is er ook een genetische component die ervoor zorgt dat sommigen gevoeliger zijn voor MS. Een andere factor is waarschijnlijk een defecte regulering van de normale immuunrespons.

4 Hoe wordt MS behandeld?

Er zijn verschillende medicijnen op de markt voor de behandeling van MS. Sommige medicatie is gericht op het vertragen van de MS, andere is specifiek bedoeld voor de periodes van opstoten. In aanvulling op medicatie, is fysiotherapie ook aangewezen.

5 Aanpassingen voor werknemers met MS

Mensen met MS kunnen sommige van de beperkingen hieronder besproken ervaren, maar zelden komen ze allemaal voor. Ook de mate waarin een beperking voorkomt verschilt van individu tot individu. Wees ervan bewust  dat heel wat mensen met MS geen of slechts minimale aanpassingen nodig zullen hebben om hun werk goed uit te voeren. De aangehaalde aanpassingen zijn ook slechts een greep uit de mogelijkheden. Tal van andere oplossingen zijn zeker mogelijk.

CHECKLIST

1  Welke beperkingen ervaart  de werknemer met MS zelf?

2  Welke invloed hebben deze beperkingen op de prestaties van de werknemer?

3 Welke specifieke taken binnen de functie zijn als gevolg van deze beperkingen moeilijk?

4 Welke oplossingen zijn beschikbaar om deze problemen te verminderen of weg te werken? Zijn alle mogelijke pistes onderzocht om oplossingen te vinden?

5 Kan de werknemer zelf informatie verstrekken over mogelijke oplossingen?

6  Eenmaal er oplossingen gevonden zijn, worden deze dan op geregelde tijd geëvalueerd op hun effectiviteit? Kan er voorbereidend overleg zijn om te bepalen welke oplossingen mogelijk zijn?

Dagelijkse activiteiten:

•    Laat het gebruik van een persoonlijke begeleider op het werk toe

•    Laat gebruik van ondersteunende externe diensten op het werk toe

•    Zorg voor een optimaal toegankelijke werkomgeving

•    Verplaats eventueel de werkplek naar een optimaler plaats (bvb: dichter bij het toilet)

•    Laat langere pauzes toe

Cognitieve beperkingen:

•    Voorzie zoveel mogelijk schriftelijke instructies

•    Herteken eventueel de functie

•    Voorzie flexibele werktijden

•    Stimuleer het gebruik van hulpmiddelen voor het geheugen (van het gebruik van eenvoudige post-its tot planners of ‘organizers’)

•    Beperk zoveel mogelijk elementen die kunnen zorgen voor afleiding

•    Beperk de stress op het werk

•    Zorg voor zoveel mogelijk structuur

Vermoeidheid/Zwakte:

•    Beperk zoveel mogelijk  lichamelijke inspanning en stress op de werkplek

•    Voorzie periodieke rustpauzes, weg van de werkplek

•    Laat een flexibel werkschema toe en wees  flexibel in het toestaan van verlof/compensatie

•    Laat thuiswerk toe

•    Onderzoek hoe je de werkplek zo ergonomisch mogelijk kan maken (vergeet niet na te gaan of de meerkost betaald kan worden van de BTOM van de VDAB)

•    Laat het gebruik van een scooter of andere hulpmiddel toe indien er grote mobiliteitsproblemen zijn. Denk hierbij ook aan de algemene toegankelijkheid van je gebouw/werkplek

Motorische beperkingen:

•    Zorg voor een toegankelijke werkplek ook ingang, gemeenschappelijke ruimten, … (ook hier met tussenkomst door de VDAB)

•    Gebruik automatische deuropeners

•    Zorg voor een toegankelijk toilet

•    Zorg voor een optimaal toegankelijke route voor verplaatsingen binnen het bedrijf

•    Wijzig de werkplek in functie van toegankelijkheid

•    Voorzie een in hoogte verstelbare werktafel, ook bruikbaar vanuit een rolstoel of scooter

•    Voorzie een parkeerplaats dicht bij de werkplek

•    Zorg ervoor dat materialen en apparatuur steeds binnen handbereik zijn

Fijne motoriek:

•    Voorzie een zo ergonomische mogelijke werkplekinrichting (vergeet niet na te gaan of de meerkost betaald kan worden van de BTOM’s van de VDAB)

•    Voorzie eventueel pc-aanpassingen

•    Zorg voor een aangepaste telefoon

•    Voorzie een armsteun

•    Onderzoek of hulpmiddelen voor het schrijven nodig zijn

•    Voorzie een paginadraaier of boekhouder

•    Bekijk alternatieve manieren om notities te nemen (voicerecorder, …)

Gevoeligheid aan warmte

•    Verminder, indien mogelijk, de temperatuur op de werkplek

•    Voorzie een airconditioner op de werkplek

•    Wees flexibel in de werkplanning en laat flexibel gebruik van verlof/compensatie toe

•    Laat betrokkene van thuis uit werken bij warm weer

Problemen met spraak:

•    Voorzie spraaktechnologische hulpmiddelen (bvb versterker) of communicatie hulpmiddelen (neem zeker een kijkje op http://www.vlibank.be)

•    Gebruik zoveel mogelijk schriftelijke communicatie, zoals e-mail of fax

•    Stel de betrokken werknemer te werk op een functie waar minder frequent mondeling gecommuniceerd moet worden

•    Voorzie meer pauzes

Problemen met het zicht:

•    Voorzie hulpmiddelen om tekst te vergroten zoals loepen, aangepaste scanners en pc’s met groter scherm (neem zeker een kijkje op http://www.vlibank.be)

•    Zorg voor teksten in een voldoende groot lettertype

•    Heb oog voor reflexie (schermen) en installeer een goede kantoor/werkplekverlichting

•    Voorzie meer pauzes

6 Bijzondere tewerkstellingsondersteunende maatregelen VDAB: BTOM

Werknemers met MS (code G35) kunnen een aanpassing arbeidsomgeving (aanpassing arbeidspost, aangepast arbeidsgereedschap, aangepaste arbeidskledij) verkrijgen van de VDAB.

Werknemers met MS komen in aanmerking voor de VOP.

BRONNEN

Job Accommodation Network, http://www.jan.wvu.edu

logo steunpunt hoge resolutie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: