Beperkte mobiliteit

Dossier beperkte mobiliteit

Met dit document willen we een aanzet geven om de effectieve tewerkstelling van medewerkers met beperkte mobiliteit die geen rolstoelgebruikers zijnte optimaliseren. Vergeet echter niet dat aanpassingen of afspraken steeds geval per geval moeten bekeken worden, rekening houdend met de individuele noden en beperkingen van elke werknemer.

1 Beperkte mobiliteit – gevolgen?

2 Redelijke aanpassingen voor personen met een beperkte mobiliteit

3 Oplossingen

4 Bijzondere tewerkstellingsondersteunende maatregelen VDAB: BTOM

5 Hulpmiddeleninfo en leveranciers

1 Beperkte mobiliteit – gevolgen?

Beperkingen gerelateerd aan de mobiliteit van gewrichten en botten, aan de spieren en aan de beweging van de onderste ledematen kunnen de oorzaak zijn van een beperkte mobiliteit. Medewerkers met een beperkte mobiliteit zullen zich binnenshuis slechts beperkt of met veel moeite zelfstandig veilig kunnen verplaatsen. Ze zullen hun verplaatsingen doen met steun of met loophulp of rollator, buitenshuis mogelijk met gebruik van een rolwagen.
Er kunnen ook ten gevolge van stoornissen in de functies van het hart- en bloedvatenstelsel, ademhalingsstelsel of zenuwstelsel, (of eventuele andere lichaamsstelsels) ernstige beperkingen optreden op het vlak van het bewegingssysteem en mobiliteit.
Bij een amputatie van een onder- of een bovenbeen is het belangrijk om stil te staan bij de effectieve functionele beperkingen die de persoon ervaart, o.m. op het vlak van mobiliteit indien gebruik wordt gemaakt van een beenprothese.
Vele personen herwinnen dankzij hun prothese de stapfunctie. Anderen blijven zelfs ondanks de beschikking over een prothese noodgedwongen afhankelijk van een mobiliteitshulpmiddel zoals een rolstoel of loophulp, buitenshuis maar ook soms binnenshuis. Daarnaast dient ook opgemerkt dat men niet doorheen de volledige dag ononderbroken gebruik maakt van een prothese. Er zijn personen die gelet op een risico op medische complicaties bepaalde periodes hun prothese niet kunnen dragen, dit ondanks een correct gebruik van hun prothese, dermatologische verzorging en de keuze voor drukverlagend en allergie-arm prothese-materiaal. Sommige medewerkers met een beperkte mobiliteit zullen beperkt gebruik maken van rolstoel (bij optreden van vermoeidheid of opstoten van bepaalde stoornissen).

2 Redelijke aanpassingen voor personen met een beperkte mobiliteit

Wettelijke definitie (art.4-12°)
‘Redelijke aanpassingen zijn passende maatregelen die in een concrete situatie en naargelang de behoefte worden getroffen om een persoon met een handicap in staat te stellen toegang te hebben tot, deel te nemen aan en vooruit te komen in aangelegenheden waarop deze wet van toepassing is tenzij deze maatregelen een onevenredige belasting vormen voor de persoon die deze maatregelen moet treffen. Wanneer die belasting in voldoende mate wordt gecompenseerd door bestaande maatregelen in het kader van het gevoerde overheidsbeleid inzake personen met een handicap, mag zij niet als onevenredig worden beschouwd;’
De mate waarin een beperking voorkomt verschilt van individu tot individu. Wees ervan bewust dat heel wat personen met een beperkte mobiliteit slechts minimale aanpassingen nodig zullen hebben om hun werk goed uit te voeren. De aangehaalde aanpassingen zijn ook slechts een greep uit de mogelijkheden. Tal van andere oplossingen zijn zeker mogelijk.

Checklist

1 Welke beperkingen ervaart de werknemer zelf?
2 Welke invloed hebben deze beperkingen op de prestaties van de werknemer?
3 Welke specifieke taken binnen de functie zijn als gevolg van deze beperkingen moeilijk?
4 Welke oplossingen zijn beschikbaar om deze problemen te verminderen of weg te werken? Zijn alle mogelijke pistes onderzocht om oplossingen te vinden?
5 Kan de werknemer zelf informatie verstrekken over mogelijke oplossingen?
6 Eenmaal er oplossingen gevonden zijn, worden deze dan op geregelde tijd geëvalueerd op hun effectiviteit? Kan er voorbereidend overleg zijn om te bepalen welke oplossingen mogelijk zijn?

Open dialoog:
Het is raadzaam om met de werknemer te overleggen in welke mate het zinvol is om informatie te verspreiden over de handicap naar collega’s toe. Bespreek ook welke collega’s hierbij betrokken worden. Het kan zijn dat collega’s vragen beginnen stellen. Voor een buitenstaander is het niet altijd even gemakkelijk inschatbaar wat iemand met een beperkte mobiliteit wel of niet nog kan.
In de eerste plaats is het nodig om het gesprek aan te gaan aangaande de mogelijke aanpassingen. Indien de werknemer dat wil kan er ook aan gedacht worden om basisinformatie te verspreiden aan de dichtste collega’s om de ziekte en mogelijke evoluties uit te leggen.
Dagelijkse activiteiten:
• Zorg voor een optimaal toegankelijke werkomgeving
• Verplaats eventueel de werkplek naar een optimaler plaats (bvb: dichter bij het toilet)
• Herteken eventueel de functie
Vermoeidheid/Zwakte:
• Beperk zoveel mogelijk lichamelijke inspanning en stress op de werkplek
• Laat een flexibel werkschema toe en wees flexibel in het toestaan van verlof/compensatie
• Laat thuiswerk toe
• Onderzoek hoe je de werkplek zo ergonomisch mogelijk kan maken (vergeet niet na te gaan of de meerkost betaald kan worden van de BTOM van de VDAB)
• Denk aan de algemene toegankelijkheid van je gebouw/werkplek
Motorische beperkingen:
• Zorg voor een toegankelijke werkplek ook ingang, gemeenschappelijke ruimten, … (ook hier met tussenkomst door de VDAB)
• Gebruik automatische deuropeners
• Zorg voor een optimaal toegankelijke route voor verplaatsingen binnen het bedrijf
• Wijzig de werkplek in functie van toegankelijkheid
• Voorzie een parkeerplaats dicht bij de werkplek
• Zorg ervoor dat materialen en apparatuur steeds binnen handbereik zijn

Basisaanpassingen:
• Problemen oplossen in verband met verplaatsingsmoeilijkheden: een bureau op het gelijkvloers voorzien of in de buurt van de centrale vergaderzaal of refter, herinrichten lokalen, …
• Een nieuwe werkoriëntatie overwegen: bureauwerk, werk op vaste werkplek
• Aanpassingen om extra vermoeidheid tegen te gaan: gebruik van een manuele rolstoel op het werk, voorzien van een ruststek.

3 Oplossingen

Het zich minder gemakkelijk kunnen verplaatsen zal resulteren in een nood aan meer tijd om de verplaatsingen te doen. Dit kan gepaard gaan met een verhoogde vermoeidheid. Indien de medewerker gebruik maakt van een loophulpmiddel (kruk, looprek, …) brengt dit met zich mee dat er bijkomende problemen ontstaan om terzelfdertijd materiaal te dragen. De mobiliteitsproblemen kunnen ook een impact hebben op de veiligheid van de betrokken werknemer. Denk hier in het bijzonder ook aan de aanpassingen die moeten gebeuren in het kader van noodprocedures.

Suggesties voor een betere mobiliteit

• Voorzie handgrepen
• Voorzie leuningen
• Verwijder obstakels voor een betere doorgang
• Positioneer werk recht voor de wn
• Breng toetsenbord, document en computerscherm op één lijn recht voor de wn
• Schik de voorraad voor de romp, streef naar niet meer dan 40cm reikafstand
• Voorzie een transportmiddel (roltafel, kar, transpalet…)
• Breng antislip aan
• Breng een verdikking of antislip aan op de handgreep of de plaats van vastgrijpen
• Verwijder onnodige voorwerpen van de werkplek
• Voor zware lasten dienen twee vaste wielen langs voor te zijn aan het transportmiddel
• Bezorg een plan of schets, grondplan of gebruik GPS om verplaatsingen te optimaliseren
• Leg pen en papier of ander werkmateriaal zoveel mogelijk binnen handbereik
• Markeer niveauverschillen op een opvallende manier
• Herschik meubilair
• Voorzie een persoonlijk vervoermiddel
• Voorzie een opstapje, bankje of ladder
• Voorzie extra communicatiemiddelen: (draadloze)telefoon, intranet, camera, microfoon… om verplaatsingen te minimaliseren
• Voorzie een stoel op wieltjes
• Plaats het zwaarste materiaal het dichtst bij de werknemer

Enkele aandachtspunten rond de algemene toegankelijkheid van de werkplek
– Direct aan de straat of via een parking?
– Hoe ziet de stoep of het toegangspad eruit?
o Wegdektoestand: kasseien, klinkers, grind, …
o Zijn er hoogteverschillen?
• Zijn er drempels?
• Is een trap?
• Hoe hoog?
• Hoeveel treden?
Algemene richtlijnen inrichting ruimtes
• Vloeren
• Vlak en egaal, oppervlakte van tegels mag niet glad zijn (volkeramische tegels)
• Indien vast tapijt: laagpolig

4 Bijzondere tewerkstellingsondersteunende maatregelen VDAB: BTOM
Werknemers met een beperkte mobiliteit kunnen een aanpassing arbeidsomgeving (aanpassing arbeidspost, aangepast arbeidsgereedschap, aangepaste arbeidskledij) verkrijgen van de VDAB. De toekenning gebeurt op basis van de arbeidshandicap/beperking en niet op basis van het feit dat je een beperkte mobiliteit hebt. Werknemers die reeds een erkenning hebben van het Vlaams Agenschap voor personen met een handicap mbt tot hun onderste ledematen (erkenning aanvulling of vervanging onderste ledematen) zullen op basis hiervan zonder probleem bij de VDAB in aanmerking komen voor aanpassingen van de arbeidsomgeving.

5 Hulpmiddeleninfo en leveranciers

De sector evolueert snel, nieuwe hulpmiddelen komen op de markt, modellen, prijzen wijzigen. Via de website http://www.koc.be kan je snel alle relevante informatie over hulpmiddelen opvragen.
In Vlibank vindt u informatie over hulpmiddelen voor personen met een motorische, visuele, gehoor- of spraakhandicap en voor personen met een cognitieve handicap of leerstoornis. U kunt de gegevens (naam, brochure, prijs, handelaar, …) raadplegen door een van de vier zoekmethoden te gebruiken:

Via de website http://www.koc.be kan je snel alle relevante informatie over hulpmiddelen opvragen.
In Vlibank vindt u informatie over hulpmiddelen voor personen met een motorische, visuele, gehoor- of spraakhandicap en voor personen met een cognitieve handicap of leerstoornis. U kunt de gegevens (naam, brochure, prijs, handelaar, …) raadplegen door een van de vier zoekmethoden te gebruiken:
• Zoek via Activiteit
Producten zoeken vertrekkende van wat je wil doen.
• Zoek via Productnaam
Producten zoeken als je de naam of een deel van de naam van het product kent.
• Zoek via Productsoort
Een bepaald soort producten zoeken (vb. trilwekker, rolstoel, douchestoel, …).
• Zoek via Handelaar
Snel het adres of de website van een handelaar zoeken.

Tips voor gebruik
Als je op zoek wil gaan naar hulpmiddelen voor personen met een beperkte mobiliteit zoek je best op activiteit bij “hulpmiddelen voor personen met een motorische handicap”.
Via het tabblad ‘Activiteit’ kom je snel aan informatie.

14

Onder de activiteit “mobiliteit” kan je de onderverdeling ‘loophulpen’ vinden.

17

18

 

Bij krukken kan je dan bijvoorbeeld gedetailleerde info vinden over een speciale kruk met 4 steunpunten.
12

Kijk ook onder de noemer ‘beroep en hobby’. Je kan er heel wat technische informatie vinden over werkgerelateerde hulpmiddelen.

13

De info onder ‘tuinieren’ of ‘landbouw’ kan bijvoorbeeld relevant zijn voor medewerkers van de groendienst ook onder doe-het-zelf-gereedschap kunnen hulpmiddelen gevonden worden die handig zijn bij meer technische beroepen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: