Allergie

1 Wat is een allergie?

2 Wat zijn allergenen?

3 De allergische reactie

4 Wat is anafylaxie?

5 Het optreden van een anafylactische shock

6 Redelijke aanpassingen voor werknemers met een zware allergie

7 Bijzondere tewerkstellingsondersteunende maatregelen VDAB: BTOM

8 Hulpmiddeleninfo en leveranciers

1 Wat is een allergie?

Allergie is een reactie van het immuunsysteem op lichaamsvreemde stoffen (allergenen), die op zich niet schadelijk hoeven te zijn. Dit kunnen onder andere zijn stuifmeelkorrels, huidschilfers van dieren, uitwerpselen van huisstofmijt, voedselbestanddelen, … Allergenen komen vooral via de huid en via de luchtwegen het lichaam binnen, waarna het immuunsysteem deze allergenen onschadelijk probeert te maken met een soms ‘overdreven’ allergische reactie.
De klachten (loopneus, tranende ogen, jeuk, benauwdheid, diarree) zijn niet afkomstig van het allergeen zelf, maar van de reactie van het immuunsysteem op het allergeen. Hooikoorts is een bekend voorbeeld. Allergie is de meest voorkomende chronische ziekte en steeds meer mensen hebben er last van.

2 Wat zijn allergenen?

Allergenen zijn in principe onschadelijke stoffen die van buiten het lichaam afkomstig zijn. De meeste allergenen bestaan uit eiwitten die gewoon in de natuur voorkomen. Nadat deze stoffen het lichaam zijn binnengekomen (via de neus, de mond en/of de huid) kunnen ze, bij mensen die daarvoor gevoelig zijn, allergische klachten veroorzaken. Afhankelijk van de manier waarop men er mee in aanraking komt, kunnen allergenen onderverdeeld worden in zes categorieën:
• Inhalatieallergenen (bijvoorbeeld pollen van grassen en bomen of huisstofmijten)
• Voedingsmiddelen (bijvoorbeeld koemelk, kippenei of pinda’s)
• Insecten gif (bijvoorbeeld wespen- en bijensteken)
• Geneesmiddelen (bijvoorbeeld antibiotica)
• Contactallergenen (bijvoorbeeld nikkel in horlogebandjes)
• Beroepsallergenen (bijvoorbeeld tarwemeel bij bakkers)

Allergische klachten worden veroorzaakt doordat allergenen het afweersysteem prikkelen. In veel gevallen treden de klachten daar op waar het allergeen het lichaam binnen komt. Wanneer nikkel bijvoorbeeld in contact komt met de huid vindt de allergische reactie in de huid plaats. Pollen van grassen of bomen die het lichaam via de neus binnenkomen geven klachten zoals niezen en jeuk aan de neus.

3 De allergische reactie

Wanneer een persoon voor het eerst wordt blootgesteld aan een allergeen, wordt het immuunsysteem hiervoor overgevoelig waardoor een milde reactie ontstaat. De volgende keer als de persoon in contact komen met hetzelfde allergeen herinnert het lichaam zich dat, en de allergische reactie kan dan veel sneller ontwikkelen en ernstiger/heviger zijn dan de voorgaande reactie.
Allergieklachten: Allergie kan zich via verschillende organen uiten. Via de neus, de ogen, de longen en de huid. De meest voorkomende allergische ziektebeelden zijn: allergische rhinitis, allergische conjunctivitis, allergisch astma en eczeem. Daarnaast komt ook bij een kleine groep anafylaxie voor. We gaan ons verder richten naar deze kleine groep die een anafylactische reactie kan hebben. De andere allergieën zijn vervelend maar niet in die mate ernstig dat er een aanpassing op de werkvloer nodig is. Bij mensen die een zware allergie hebben waardoor ze een anafylactische reactie of shock kunnen krijgen moeten er wel een aantal voorzorgsmaatregelen genomen worden.

4 Wat is anafylaxie?

Anafylaxie is een zéér ernstige allergische aandoening die, wanneer deze niet snel behandeld wordt, ernstig en soms zelfs dodelijk kan zijn. De eerste fase van anafylaxie treedt op wanneer het immuunsysteem verkeerd reageert op de aanwezigheid van een stof dat ten onrechte aanzien wordt al een bedreiging. Elke latere blootstelling aan dit ‘allergeen’ zal kunnen leiden tot het plotseling vrijkomen van chemische stoffen wat een anafylactische reactie als gevolg zou kunnen hebben. Ongeveer één op de 3500 mensen per jaar ontwikkelt een ernstige allergische aandoening. Niemand weet precies waarom sommige mensen anafylaxie krijgen en anderen niet.

Anafylaxie is van invloed op het hele lichaam, en is de meest ernstige uitingsvorm van een allergische reactie. Het kan plotseling ontstaan binnen enkele seconden, minuten of na een aantal uren als gevolg van contact met het allergeen. Een ernstige anafylactische reactie wordt ook wel anafylactische shock genoemd. In geval van een anafylactische reactie kan de bloeddruk van de persoon snel dalen, wat resulteert in flauwvallen of zelfs aanhoudend verlies van het bewustzijn. Anafylaxie kan ook leiden tot ernstige ademhalingsproblemen.

Welke stoffen kunnen een anafylactische reactie teweegbrengen? Voeding (Alle voedingsmiddel inclusief alle fruit en groenten, kruiden en toevoegingen kunnen een anafylactische reactie veroorzaken. Bepaalde voedingsmiddelen komen echter vaker voor als allergeen dat anafylaxie veroorzaakt. Het zijn pinda’s, noten, vis en schaaldieren) ; Medicijnen en medische behandelingen ( Antibiotica, pijnstillers en koortswerende middelen, Contrastvulstoffen gebruikt bij bepaalde scans); Narcose bij een heelkundige ingreep; Insecten gif van wespen, bijen horzels …; Latex van natuurlijke rubber als bestanddeel in handschoenen, medische en andere afgewerkte producten.; Lichamelijke inspanning na consumptie van bepaalde voedingsmiddelen of na inname van medicijnen. In uitzonderlijke gevallen ook na blootstelling aan hevige temperatuurschommeling (vb. koude lucht of water)

5 Het optreden van een anafylactische shock

Anafylactische reacties zijn gelukkig vrij zeldzaam. Meestal waren er voorafgaand al meerdere vrij hevige reacties op datzelfde allergeen (d.i. de stof waarop men allergisch reageert), zodat de persoon weet dat hij die stof best vermijdt. Een anafylactische shock doormaken terwijl de persoon nog nooit allergisch reageerde op die bepaalde stof, is hoogst uitzonderlijk. Waarom men de ene keer een gewone allergische reactie doormaakt na contact met een bepaald allergeen terwijl de volgende keer een levensbedreigende anafylaxie volgt, is niet bekend.

Wat er op zo’n moment precies in het lichaam gebeurt, is daarentegen wel beschreven. Mensen met een allergische aard maken namelijk specifieke antistoffen aan in hun lichaam, de zogeheten E-antistoffen (IgE). Wanneer een allergeen het lichaam binnendringt, dan haakt het zich vast aan deze E-antistoffen. Hierdoor worden bepaalde cellen (de mestcellen) geprikkeld die als verdedigingsreactie massaal histamine vrijzetten. Hierdoor worden de bloedvaten verwijd en kan er een plotse bloeddrukdaling optreden, wat dan weer kan leiden tot bewustzijnsverlies.

Een anafylaxie leidt gelukkig niet onmiddellijk tot ademnood of flauwvallen. Meestal zijn er voortekenen, afhankelijk van de aard van het allergeen. Iemand met een pindanotenallergie zal zich doorgaans eerst erg misselijk voelen, moeten braken of hevige buikkrampen krijgen, om vervolgens een snelle pols te krijgen en flauw te vallen.  Wie in de buurt is van iemand die een anafylactische reactie doet, kan, in afwachting van medische spoedhulp, indien nodig mond-op-mond beademen en hartmassage toepassen. Indien de persoon een Epipen bij zich heeft (wat dikwijls zo zal zijn) moet deze onmiddellijk aan de persoon gegeven worden. Het volstaat om de Epipen in de boven dij te prikken en alzo een adrenaline stoot toe te dienen. Dit zorgt ervoor dat de bloedvaten vernauwen en dat de bloeddruk daalt.

Veel voorkomende allergieën: Een notenallergie is een vrij vaak voorkomende allergie voor nootvruchten. Voor mensen met een notenallergie kan de blootstelling aan zeer kleine hoeveelheden nootfragmenten (bijvoorbeeld via kruisbesmetting van andere -noot-vrije- producten in een fabriek bij de voedselverwerking) ernstige anafylactische reacties veroorzaken. Ook een allergie voor vis en/of schaaldieren komt vaak voor. De meest voorkomende allergie is die voor pinda’s. In tegenstelling tot wat de meeste mensen denken zijn pinda’s geen noten maar peulvruchten. De pinda is een lid van de vlinderbloemfamilie en is niet verwant aan andere noten. Mensen met een pinda allergie hoeven dus niet allergisch te zijn aan noten en omgekeerd.

6 Redelijke aanpassingen voor werknemers met een zware allergie

De mate waarin een beperking voorkomt verschilt van individu tot individu. Wees ervan bewust dat heel wat mensen met een zware allergie slechts minimale aanpassingen nodig zullen hebben om hun werk goed uit te voeren. De aangehaalde aanpassingen zijn ook slechts een greep uit de mogelijkheden. Tal van andere oplossingen zijn zeker mogelijk.

CHECKLIST
1 Welke beperkingen ervaart de werknemer met de allergie zelf?
2 Welke invloed hebben deze beperkingen op de prestaties van de werknemer?
3 Welke specifieke taken binnen de functie zijn als gevolg van deze beperkingen moeilijk?
4 Welke oplossingen zijn beschikbaar om deze problemen te verminderen of weg te werken? Zijn alle mogelijke pistes onderzocht om oplossingen te vinden?
5 Kan de werknemer zelf informatie verstrekken over mogelijke oplossingen?
6 Eenmaal er oplossingen gevonden zijn, worden deze dan op geregelde tijd geëvalueerd op hun effectiviteit? Kan er voorbereidend overleg zijn om te bepalen welke oplossingen mogelijk zijn?

Open dialoog:
Het is raadzaam om met de werknemer te overleggen in welke mate het zinvol is om informatie te verspreiden over de allergie naar collega’s toe. Zeker bij een kans op een extreme allergische reactie bij blootstelling aan dagelijkse producten zoals noten is het belangrijk dat collega’s hiervan op de hoogte zijn. Collega’s moeten weten welke acties ze wel of niet moeten ondernemen bij een anafylactische shock. Maak een stappenplan op, inclusief een contactlijst met te verwittigen personen. Bewaar dit stappenplan op een gekende en toegankelijke plaats.

Dagelijkse activiteiten:
• Minimaliseer of vermijd blootstelling aan allergenen.
Eén van de belangrijkste allergenen is de huisstofmijt, of eigenlijk de uitwerpselen van de mijt. Het is belangrijk om de luchtvochtigheid in je huis zoveel mogelijk te verminderen. Een goede ventilatie is het halve werk: laat ruimtes flink ‘doortochten’. Zorg ’s winters voor een matige verwarming. Er zijn zogenoemde hygrometers te koop, waarop je precies kunt aflezen hoe vochtig de lucht is.
Zorg verder voor een schone werkplek. Er zijn stofzuigers met eenl lekvrije anti-mijtenfilter. Vermijd stofnesten als gedroogde bloemen of hoogpolige tapijten.

De vuilnisbak en zeker de ‘GFT’-bak is een paradijs voor allerlei allergenen. Heb je er plaats voor plaats hem dan buiten en niet binnen. Heb je die mogelijkheid niet, zorg er dan voor dat de bak zo vaak mogelijk wordt geleegd, goed schoon gehouden wordt en op een zo koel mogelijke plaats staat. Heeft de medewerker hooikoorts, houd ramen en deuren dan zoveel mogelijk dicht. Vooral ’s ochtends vroeg zijn er veel pollen in de lucht. Kan de medewerker dan binnen blijven, laat dit dan toe of herorganiseer de taken.

• Informeer collega’s over te vermijden allergenen
• Hou rekening met allergenen in de kantine of bij recepties
• Laat thuiswerk toe in bepaalde periodes

7 Bijzondere tewerkstellingsondersteunende maatregelen VDAB: BTOM
Allergische reacties zijn te classificeren onder de door de VDAB gebruikte code D89 namelijk niet elders geclassificeerde aandoeningen waarbij het immuunsysteem betrokken is.
Een allergie is niet automatisch een (indicatie van een ) arbeidshandicap.

8 Hulpmiddeleninfo en leveranciers

De sector evolueert snel, nieuwe hulpmiddelen komen op de markt, modellen, prijzen wijzigen. Via de website http://www.koc.be  kan je snel alle relevante informatie over hulpmiddelen opvragen.
Er zijn op deze gespecialiseerde website geen specifieke hulpmiddelen voor mensen met allergieën. Een aantal mensen zullen wel gebaat zijn bij medicatie of hebben een epipen voor noodgevallen.

20

21

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: