Vlaamse overheid heeft nog veel werk!

5 dec

Op 27 november 2018 leverde de Commissie Diversiteit van de SERV een advies af aan de minister van ambtenarenzaken mevrouw Homans. Elk jaar maakt de dienst diversiteit een plan op voor het volgende jaar en dit advies bespreekt de verschillende acties die worden ondernomen in 2019. commissiediversiteit

Hoeveel personen met een handicap en/of chronische ziekte werken bij de Vlaamse overheid?

Personen met een handicap of chronische ziekte blijven sterk ondervertegenwoordigd in de Vlaamse overheid. Hun aandeel stagneerde de voorbije jaren op 1,3%. Eind 2017 werkten er 634 geregistreerde personen met een handicap of chronische ziekte bij de Vlaamse overheid (1,4%). Het is voor het eerst sinds 2013 dat dit cijfer opnieuw licht stijgt. Het streefcijfer van 3% tegen 2020 blijft echter veraf.

In 2016 had 14,9% van de bevolking tussen 20 en 64 jaar te maken met een arbeidshandicap. Deze vaststelling maakt een streefcijfer van 3% weinig ambitieus. De Commissie Diversiteit blijft daarom aandringen op een verhoging van het streefcijfer tot 3,5%, zoals aanbevolen door Deloitte[1].

Hoe is de verdeling over de verschillende functieniveau’s?

Uit het evaluatierapport van de dienst diversiteit blijkt dat personen met een handicap of chronische ziekte in vergelijking met collega’s zonder functiebeperking vaker tewerkgesteld zijn op niveaus C en D. Ongeveer één op tien personen met en handicap of chronische ziekte heeft een functie waarvoor een masterdiploma of gelijkwaardig vereist is ten opzichte van bijna 1 op 3 personeelsleden zonder handicap of chronische ziekte.

Werken aan een betere selectie en rekrutering!

Het vooropstellen van doelstellingen in selectie en werving moet gepaard gaan met verdere sensibilisering en ondersteuning van de entiteiten door de dienst diversiteitsbeleid. De bijzondere aandacht die de dienst diversiteitsbeleid in 2019 schenkt aan het wegwerken van drempels in instroom voor kansengroepen is belangrijk. Zo is de commissie positief over de talentenbank voor personen met een handicap en chronische ziekte en de inspanningen van de dienst diversiteitsbeleid om vacatures te matchen aan kandidaten uit deze databank.

Het is positief dat er opnieuw meer wordt ingezet op ondersteuning van rekruteerders en selectoren. Zet hier specifiek in op de verspreiding van de tool voor redelijke aanpassingen en heb aandacht voor een diverse samenstelling van jury’s.

Werk met instrumenten die mensen betere toegang geven tot de overheid.

Binnen de prioriteit ‘wegwerken van drempels in instroom’ wordt opnieuw sterk ingezet op stages en studentenjobs voor kansengroepen. Voor de entiteiten zijn dit interessante kanalen om diversiteit op de werkvloer te introduceren en stappen te zetten naar een meer divers personeelsbestand. Indien de stagiair(e) of jobstudent(e) niet wordt aangeworven kan deze werkervaring bovendien toekomstige werkgevers overtuigen dat de persoon in kwestie kan meedraaien op een reguliere werkvloer.

Zet verder in op de getroffen maatregelen om het aantal jobstudenten met een handicap of chronische ziekte bij de Vlaamse overheid te verhogen. Zorg voor een gericht contact tussen de dienst diversiteitsbeleid en alle jobdiensten van het hoger onderwijs om de toeleiding van jobstudenten nog te vergroten. Indien in 2018 het streefdoel bereikt wordt, verhoog dan ook voor 2019 streefdoel van 70 jobstudenten naar 100. Zet tot slot in op een betere bekendmaking van stagemogelijkheden voor schoolstagiairs met een handicap of chronische ziekte en benadruk ook bij stages het belang van redelijke aanpassingen.

In 2017 hadden 26 jobstudenten (2,9%) een handicap of chronische ziekte. Dat is een serieuze stijging tegenover 2015, toen er slechts 4 jobstudenten (0,4%) waren met een handicap of chronische ziekte. Het streefcijfer van 6% is hiermee wel nog lang niet in zicht. De loonkosten voor jobstudenten met een handicap of chronische ziekte worden sinds 2016 betaald door de dienst diversiteitsbeleid. Bovendien werden er zowel in 2017 als in 2018 speciale inspanningen gedaan om studenten met een handicap of chronische ziekte te vinden en in contact te brengen met entiteiten die een vacature hadden. Deze aanpak werkt goed want in 2018 waren er reeds 52 jobstudenten met een handicap of chronische ziekte. Deze studenten geven zelf aan dat het voor hen belangrijk was om aangesproken te worden. Zij hadden het vaak al opgegeven om nog te solliciteren voor studentenjobs. De getroffen maatregelen hebben duidelijk een positieve impact. Het aantal jobstudenten stijgt!

Zet in op aanpassingen die noodzakelijk zijn voor personen met een handicap en chronische ziekte!

Blijf ervoor pleiten om bij besparingen te tellen in VTE in plaats van in ‘koppen’. Op 17 maart 2017 werd het ‘koppenbeleid’ van de Vlaamse overheid afgeschaft bij nieuwe aanwervingen in voorbehouden betrekkingen. In haar vorig advies gaf de commissie aan dat dit een stap in de goede richting is, maar dat zij twijfelt aan de concrete impact van deze maatregel aangezien het aantal voorbehouden betrekkingen zeer beperkt blijft ten aanzien van het totaal aantal personeelsleden bij de Vlaamse overheid. De commissie betreurt dat de actie uit het vorige plan waarin de dienst diversiteitsbeleid pleit voor een uitbreiding van de voorziene uitzondering via voorbehouden betrekkingen naar bestaand personeel, interne mobiliteit en werving via reguliere selectie, niet langer is opgenomen.

Analyseer aan de hand van succesvolle cases hoe het instrument van voorbehouden betrekkingen beter in de markt kan worden gezet en spreek af met leidend ambtenaren dat elke entiteit groter of gelijk aan 50 VTE gebruik maakt van de optie om 1% van de betrekkingen uitgedrukt in voltijds equivalenten (VTE) voor te behouden voor personen met een handicap die recht hebben op een langdurige loonkostsubsidie in de reguliere of sociale economie.

Blijf inzetten op de uitbouw van een re-integratiebeleid dat inzet op aangepast werk. Dit kan zowel inhouden dat de huidige functie wordt gemoduleerd als dat de werknemer in aanmerking komt voor een andere (aangepaste) functie. Communiceer ook over de resultaten van de evaluatie van het vernieuwd verlofstelsel voor deeltijdse prestaties wegens handicap of chronische ziekte.

De commissie vindt het positief dat er een uitgebreide evaluatie komt van het nieuwe verlofstelsel voor deeltijdse prestaties wegens handicap of chronische ziekte dat in 2018 werd ingevoerd. De dienst diversiteitsbeleid zal samen met het juridisch kenniscentrum bekijken of het proces goed verloopt, waar de eventuele pijnpunten liggen en op basis hiervan het systeem op punt stellen. De commissie kijkt uit naar de resultaten van deze evaluatie.

Blijf inzetten op een ruime toepassing van tewerkstellings-ondersteunende maatregelen(TOM) en zorg ervoor dat het budget ook in de toekomst toereikend blijft. Omdat de TOM functioneren als redelijke aanpassingen moeten ze op maat worden afgesproken en uitgewerkt. Blijf daartoe sensibiliseren rond het belang van een integratieprotocol. Benadruk ook bij school- en werkstages de mogelijkheid en het belang van redelijke aanpassingen via ondersteunende maatregelen. Maak hierrond duidelijke afspraken met de VDAB en het beleidsdomein onderwijs.

Monitoring als sluitstuk van een goed beleid.

Blijf inzetten op monitoring als basis voor (evaluatie en eventuele bijsturing van) het gevoerde beleid. Verduidelijk bovendien het resultaat van het onderzoek naar ‘monitoring van personen met een handicap of chronische ziekte aan de hand van administratieve data’, alsook het proefproject dat hierop is gebaseerd.

Anti-discriminatie als noodzakelijk punt in een personeelsbeleid!

Blijf de implementatie van non-discriminatieclausules in entiteiten stimuleren. Onderzoek ook welke maatregelen de Vlaamse overheid, naast sensibiliserende acties, kan inzetten ter bestrijding van discriminatie. Het op punt stellen van de meldingsprocedure voor klachten vormt hier een eerste belangrijke stap.

Als besluit …

Er is nog ontzettend veel werk op de plank voor de dienst diversiteit en de Vlaamse regering. Ze zijn allen verantwoordelijk voor het inzetten op een sterkere, concretere uitwerking van de voorziene maatregelen … zodat we volgend jaar niet dezelfde aanbevelingen moeten geven …

 

Volledige tekst van het advies van de Commissie Diversiteit van de SERV

[1] Deloitte (16 april 2014). Impactevaluatie decreet Evenredige Arbeidsdeelname d.m.v. het analyseren en bijsturen van streefcijfers en definities.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit: