Duaal leren, opstap naar een betaalde job?

8 mei

Een andere manier van leren. Je doet ervaring op door te gaan werken op een gewone werkvloer en je combineert dat met een theoretische vorming rond het vakgebied waarin je werkzaam bent. Het duaal leren vertrekt vanuit de werkvloer en wordt ondersteund door een opleiding in een schoolcontext. keuken met studenten

Europees?

Dit systeem bestaat al in verschillende Europese landen. Half maart was er een studiedag van VLEVA[1] over de uitrol van dit systeem in Oostenrijk, Denemarken en Duitsland.  In Duitsland kiest 60 procent van de leerlingen voor duaal leren, in Oostenrijk 40 procent, in Denemarken 19 procent en in Nederland 11 procent.

Huidige situatie in Vlaanderen?

Vanaf september 2018 zullen 187 scholen verspreid over een 50-tal richtingen deelnemen aan het proefproject rond duaal leren. Dat zijn er ruim dubbel zoveel als het lopende schooljaar (83). Leerlingen van 15 jaar of ouder in het beroeps-, buso- en technisch onderwijs hun opleiding combineren met een ervaring op de werkvloer. Naast de klassieke richtingen zijn ook het deeltijds leren en werken en de leertijd zijn mee gevat in dit nieuwe systeem.

BUSO? (buitengewoon secundair onderwijs)

Ook leerlingen in het buitengewoon onderwijs kunnen via duaal leren de weg naar de arbeidsmarkt vinden.

Er bestaat al een opleiding in het buitengewoon secundair onderwijs die heel erg lijkt op het duaal leren. Dat was het ABO-jaar, of alternerende beroepsopleiding. Dat was een, niet-verplicht, extra jaar na de klassieke opleiding die normaal vijf studiejaren omvat. Ook daar is er een afwisseling van leren en werken. In duaal leren is het werken een effectieve vorm van tewerkstelling. Het ABO-jaar bevat vooral stages (minstens 24 lestijden). Je werkt 3 dagen in een bedrijf om ‘de stiel’ te leren en te wennen aan het arbeidsritme en de nodige werkhouding; de overige 2 dagen (minstens 14 lestijden) volg je les (een halve dag algemene vorming en anderhalve dag beroepsgerichte vorming). De bedoeling hiervan is je nog beter kennis te laten maken met de concrete werksituatie[2].

Duaal leren in BUSO?

Er zijn in het buitengewoon secundair onderwijs slechts enkele scholen en een beperkt aantal richtingen die de overschakeling hebben gemaakt, zullen maken naar duaal leren. Op dit ogenblik, schooljaar 2017-2018 zijn er slechts zes scholen en één studierichting die de stap hebben gezet.[3] Het gaat in heel Vlaanderen over 30 leerlingen.

Vanaf het schooljaar 2018-2019 zijn er meer studierichtingen en scholen (dertig in het totaal) in het BUSO die duaal leren zullen aanbieden[4]. Maar er blijft een structureel probleem rond de uitrol van duaal leren. Van de bijna 11.000 leerlingen in het BUSO Opleidingsvorm 3 en opleidingsvorm 4 zullen er maar een beperkt aantal een mogelijkheid hebben om een richting te volgen die duaal georganiseerd is. Dat is voor gewone leerlingen wel eventjes anders, die hebben veel meer alternatieven, omdat er veel meer gewone secundaire scholen zijn.

Wij vinden de manier waarop duaal leren wordt uitgerold voor leerlingen met een handicap in Vlaanderen vanuit het buitengewoon onderwijs een gemiste kans. Het gaat over een beperkt aantal scholen en ook alleen gaat over opleidingsvorm 3. Willen we leerlingen, ook uit het BUSO, wapenen om hun plaats te verwerven op de arbeidsmarkt dan moet er meer gebeuren.

Het VN-Verdrag zegt trouwens in artikel 24 nog meer. Ons onderwijssysteem moet inclusief worden. Maar zo zetten we geen stap in de goede richting.[5]

Ons standpunt?

We hebben op het ogenblik dat het decreet rond het duaal leren werd besproken in de Vlaamse regering een standpunt geschreven voor de advisering van de commissie arbeidsmarkt van de SERV[6].

Het is een gemiste kans. Waarom het BUSO altijd als een aparte onderwijsvorm behandelen? En al zeker de leerlingen die eigenlijk naar reguliere jobs moeten op de arbeidsmarkt? (meer dan de helft van de leerlingen in het BUSO volgen een opleiding die moet leiden tot een gewone tewerkstelling)

Het is een mogelijkheid om leerlingen die anders last hebben van schoolmoeheid toch in een actief traject te brengen, zodat ze tot 18 jaar naar school gaan, gecombineerd met de werkvloer.  Eén van de doelstellingen van het beleid is immers om de ongekwalificeerde uitstroom te verminderen.

We stellen vast dat personen met een handicap in de uitrol van dit systeem weer helemaal achteraan de rij komen te staan. Dat is een structurele vorm van achterstelling. Door de manier waarop de Vlaamse regering, en de onderwijssector, dit dossier aanpakt evolueren we niet naar een inclusief onderwijssysteem. We hadden graag gezien dat het regulier en buitengewoon onderwijs gewoon samen werden uitgedaagd om dit duaal leren op de rails te zetten.

[1] https://www.vleva.eu/event/duaalleren

[2] https://www.onderwijskiezer.be/v2/secundair/sec_buso_ov3.php

[3] https://www.onderwijskiezer.be/v2/secundair/sec_buo_detail.php?submit=zoeken#scholen 

[4] http://www.hildecrevits.be/nl/duaal-leren-ook-buitengewoon-onderwijs

[5] https://www.gripvzw.be/nl/artikel/166/vlaanderen-schendt-het-recht-op-inclusief-onderwijs

[6] http://www.serv.be/serv/publicatie/advies-voorontwerp-decreet-duaal-leren-en-aanloopfase

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit: